Van “EDEGEMS TAALATELIER” naar

“INTERGEMEENTELIJK TAAL- EN KUNSTATELIER VZW”

Een kleine geschiedenis door Guido Smets (Voorzitter)

Ontstaan

In de eerste helft van de jaren zeventig van vorige eeuw, in 1973 om precies te zijn, besloot het toenmalig gemeentebestuur, onder impuls van mevrouw Luce Aerts-Lietaer, schepen van onderwijs, om ten voordele van haar inwoners, te starten met een taalcursus voor volwassenen. Men zou er vreemde talen kunnen leren.

 

Het centrum dat aanvankelijk Gemeentelijk Talenpracticum, later Taallabo en uiteindelijk “Edegems Taalatelier of ETA” werd gedoopt, opende zijn deuren op de eerste verdieping van het administratief centrum, vervolgens in 1978 in de Andreas Vesalius school en in 1987 in het gebouwtje in de Romeinse Put nr. 2. Dit gebouw bevatte twee voorbeeld appartementen van het gebouw “Fontana di Trevi” langs de Boniverlei. Het werd aangepast aan de behoeften van het taalcentrum. In de succesjaren werden er ook enkele lokalen van het OLVE in de Rombaut Keldermansstraat gebruikt.

 

Begin van het einde

Het ETA was lange tijd een succes met een groot aantal bezochte klassen voor Kunst, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands voor anderstaligen, Spaans en Russisch.

Het zag echter gedurende de laatste jaren een negatieve evolutie wat betreft het aantal deelnemers en het aanbod talen. Enkel Spaans en Frans scoorden nog hoog.

Sinds 2006 daalde het deelnemersaantal gestaag. Het totaal aantal cursisten schommelde rond de 250, Nederlands en de cursus Kunst beleven buiten beschouwing gelaten. Nog niet de helft van de studenten waren van Edegem. Wat vertaald werd naar: “inwoners van andere gemeenten profiteren van de aanbiedingen van de gemeente Edegem, maar dragen niet bij in de kosten omdat hun belastingen in andere gemeenten geïnd worden”.

 

Het nieuwe gemeentebestuur – nu van N-VA signatuur - voerde een onderzoek naar haar kernopdrachten uit en kwam tot de conclusie dat de organisatie van het Edegems Taalatelier niet behoort tot de gemeentelijke kernopdrachten. Daarenboven toonde financieel onderzoek aan dat het ETA een netto jaarkost betekende van gemiddeld € 45.000 à € 55.000, ondanks eerdere ingrepen zoals het verhogen van de inschrijvingsgelden, het efficiënter organiseren van de klassengrootte, het optimaliseren van de inzet van de leerkrachten en van de administratieve ondersteuning. Het gemeentebestuur beslist daarom in de lente van 2013 om het Edegems Taalatelier stop te zetten en enkel nog Nederlands voor anderstalige nieuwkomers aan te bieden in het OCMW.

 

De nieuwe start

Dat was echter zonder de waard gerekend want leerkrachten en cursisten kwamen op voor hun taalcentrum en toonden aan dat er voldoende behoefte en belangstelling bestond aan en voor een instelling voor volwassenenonderwijs. Burgemeester Koen Metsu en de schepen voor onderwijs Koen Michiels hoorden en begrepen de vraag van deze groep. Samen met een afvaardiging van de leerkrachten en de cursisten werd een werkgroep opgericht om te zoeken naar een mogelijkheid om het taalcentrum onafhankelijk van de gemeente te laten verder bestaan. Ondertussen mocht het ETA haar werking nog verder zetten gedurende het cursusjaar 2013 – 2014 maar moest nadien onherroepelijk stoppen.

 

De samenwerking werkgroep – gemeente mondde ten slotte uit in de oprichting van een vzw die tijdens de stichtingsvergadering van 08 april 2014, Intergemeentelijk Taal- en Kunstatelier – Zuidrand gedoopt werd, afgekort ITAKA – Zuidrand vzw.

De naam is o.a. een reactie op het bovenstaande verwijt van Edegem en drukt uit dat het zich richt tot de inwoners van alle gemeenten en, gezien zijn ligging, vooral de zuidrand van Antwerpen.

 

De vzw ITAKA slaagde, ondanks nu een eigen werkgeverstatuut met de eruit voortvloeiende sociale lasten, toch uit de kosten te komen. Deze kosten lagen zelfs hoger dan die van de gemeente want waar Edegem op een eigen personeelsdienst, preventiedienst en andere wettelijke voorgeschreven diensten kon beroep doen, moet de vzw die allemaal uitbesteden.

Hiervoor moest wel een pijnlijke financiële ingreep uitgevoerd worden waarbij het inschrijvingsgeld substantieel werd verhoogd en de uurlonen van de leerkarachten met € 2 bruto werden ingekort. Gelukkig bleek uit een voorafgaandelijk onderzoek en gesprekken dat beide groepen bereid waren om ook op deze manier het taalcentrum te ondersteunen. Dank zij een nooit aflatende inzet en deze ruggensteun door leerkrachten en cursisten, slaagde ITAKA er zelfs in om al in het eerste jaar van haar bestaan het aantal cursisten terug te doen stijgen. 

 

De erfenis

ITAKA werkt volgens dezelfde principes als het vroegere ETA en gebruikt hetzelfde onderwijssysteem: geen te grote klassen, geen examens en een vriendschappelijke sociale sfeer. In die zin zijn wij dus volle erfgenamen van onze voorganger het ETA.

 

Het verschil tussen beide ligt vooral in de financiële mogelijkheden. Het ETA had als werkgever de gemeente met haar financiële structuur. De cursisten betaalden uiteraard cursusgeld maar waar nodig, was het voor de gemeente geen probleem om dat inkomen, indien ontoereikend om de kosten te dragen, bij te passen.

De vzw ITAKA is als werkgever ook onderworpen aan de arbeids- en sociale wetgeving, maar is voor het betalen van de lonen, sociale lasten en alle andere kosten uitsluitend aangewezen op het inkomen van het cursusgeld. Er zijn geen subsidies en er is geen “reservekas” waaruit in geval van nood kan geput worden. Onvoldoende middelen zouden onvermijdelijk leiden tot het failliet en het opdoeken van de school. Dat is ook de reden waarom bij de overgang van ETA naar ITAKA, de cursusgelden met een sprong van € 15 zijn gestegen.

Om alle financiële lasten het hoofd te kunnen bieden en toch een bescheiden reserve te kunnen opbouwen om te kunnen investeren in noodzakelijk materiaal en verbetering van lesomstandigheden is het daarom noodzakelijk om nevenactiviteiten te organiseren. Deze activiteiten hebben bijna altijd als hoofddoel om de cursisten over de klasgrenzen heen dichter bij elkaar te brengen en een samenhorigheidsgevoel – “onze school” - te doen ontstaan. Elke Euro overschot na aftrek van de kosten dient dan om die reserve op te bouwen.

 

 

 

 

Evolutie en toekomst

De vzw-formule blijkt een succes te zijn. Door de onbezoldigde inzet van het bestuur en het enthousiasme van de leerkrachten, maar ook door de mond aan mond reclame door onze tevreden studenten, groeit het cursistenaantal gestadig aan. Daar waar het kan wordt er ook ingegaan op de interesses en behoeften van onze doelgroep. Zo trachten we langzaamaan het cursusaanbod uit te breiden, zowel met talen als met moderne computervakken. We trachten ook onze lessen dichter bij de belangstellenden te organiseren. Zo breiden we dit jaar ons aanbod ook uit naar LINT.

 

Einde van het ETA - ITAKA schoogebouw – De verhuis

Tijdens de gemeenteraad van 21/9/2011 onder voorzitterschap van Burgemeester Koen Snyders werd beslist om de BPA Buizegem zone ETA/Pegode te herbestemmen. Het ETA zou dus verhuizen. In het voorjaar van 2017 werd in de gemeenteraad beslist dat de grond langs de Romeinse Put waarop ons schoolgebouw staat, verkaveld wordt. Daarom moeten we voor het schooljaar 2017 – 2018 uitwijken naar andere locaties. Voor de dagcursussen de muziekacademie van Edegem in de Terelststraat en de avondlessen in het OLVE campus Mortsel in de Edegemsestraat.

 

Dit is het voorlopige einde van deze “Kleine geschiedenis”. Maar in de komende jaren zal daar zeer zeker gestadig verder aan geschreven worden.

Het Itaka-Huis aan de Romeinse Put 2 in Edegem, 2016.

Volg ons op

Contact

Adres

Tel: 03 457 59 22 (op schooldagen)

GSM: 0486/53 09 15 (tijdens schoolvakanties)

Email: info@mijnitaka.be

Edegem, Mortsel & Lint

© Copyright 2016 by vzw Itaka Zuidrand